Ο Νόμος 5142/2024 (ΦΕΚ 158/Α/4-10-2024) — με τίτλο «Ολοκλήρωση της κτηματογράφησης, απλοποίηση διαδικασιών, χρήση τεχνητής νοημοσύνης και διατάξεις για τη λειτουργία του Ν.Π.Δ.Δ. “Ελληνικό Κτηματολόγιο”» — περιλαμβάνει στο άρθρο 16 ρυθμίσεις, που ενέχουν ύψιστο συμβολαιογραφικό ενδιαφέρον και αφορούν κυρίως τις οριζόντιες/κάθετες ιδιοκτησίες, καθώς και τη διόρθωση συμβολαίων αλλά και την άρση της ακυρότητας μεταβιβάσεων/συστάσεων εμπραγμάτων δικαιωμάτων.
Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση των σχετικών διατάξεων, «η σύνταξη μεταβιβαστικών συμβολαίων έχει καταστεί σήμερα δυσχερής αν δεν προηγηθεί διόρθωση των προηγουμένων συμβολαίων απόκτησης του ακινήτου, ή όταν δεν υπάρχουν ή δεν μεριμνούν οι δικαιοπάροχοι προς τούτο, ή απαιτείται υπογραφή πράξεων τροποποίησης των οριζοντίων ιδιοκτησιών από όλους τους συνιδιοκτήτες των πολυκατοικιών. Ως εκ τούτου, υφίσταται ανάγκη το ζήτημα να επιλυθεί άμεσα ώστε οι πολίτες να μπορούν να προβούν σε νόμιμες μεταβιβάσεις των ακινήτων τους. Με την προτεινόμενη ρύθμιση το ζήτημα επιλύεται μέσω της δυνατότητας μονομερούς τροποποίησης συμβολαιογραφικών πράξεων οριζόντιων ή κάθετων ιδιοκτησιών (περ α΄ της παρ. 1), υπό τις ειδικότερα οριζόμενες προϋποθέσεις».
Οι συγκεκριμένες διατάξεις επανατοποθετούν εντός συναλλαγής πολλά ακίνητα, καθώς αφορούν στη δυνατότητα μονομερούς τροποποίησης σύστασης της οριζόντιας ή καθέτου ιδιοκτησίας, καθώς και των παρακολουθημάτων ή των χώρων αποκλειστικής χρήσης αυτών, ως προς την επιφάνεια, το περίγραμμα και τη χρήση της οριζόντιας ή κάθετης ιδιοκτησίας, όπως αυτά έχουν αποτυπωθεί ή περιγραφεί στη σύσταση οριζοντίων/καθέτων ιδιοκτησιών, εφόσον η σημερινή πραγματική κατάσταση έχει δημιουργηθεί από τον χρόνο κατασκευής της οικοδομής και αποτυπώνεται στην Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου ή Αυτοτελούς Διηρημένης Ιδιοκτησίας του άρθρου 53 του Ν. 4495/2017.
Στις ανωτέρω ρυθμίσεις περιλαμβάνονται:
α) οι Εσφαλμένες εμβαδομετρήσεις
β) οι Διαμερισματώσεις με όμορες οριζόντιες ιδιοκτησίες
γ) η Αλλαγή χρήσης
δ) η ενσωμάτωση ημιυπαιθρίων χώρων, εξωστών, και του έρκερ συμπεριλαμβανομένου, εν όλω ή εν τμήματι
ε) η Αλλαγή χρήσης / η ενσωμάτωση τμημάτων αποκλειστικής χρήσης εν όλω ή εν τμήματι στις διηρημένες κάθετες ιδιοκτησίες, στις οποίες έχουν αποδοθεί κατά τη σύσταση, στα οποία περιλαμβάνονται και τα παρακολουθήματα οριζοντίων ιδιοκτησιών έχουν αποδοθεί σε αυτές.